Cách điều trị và phòng tránh thoát vị đĩa đệm
| |
| Gửi ngày 27 tháng 12 năm 2008 | |
Để phòng tránh thoát vị đĩa đệm cần phải rèn luyện một cơ thể khỏe mạnh và đặc biệt là một cột sống vững chắc, ngay từ tuổi trẻ bằng chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý. Điều quan trọng là biết giữ gìn tư thế cột sống đúng trong sinh hoạt hằng ngày. Trẻ em cần ngồi học đúng tư thế, tránh mang vác nặng. Điều đó giúp phòng tránh tật gù vẹo cột sống, là một yếu tố nguy cơ gây thoát vị đĩa đệm. Người trưởng thành cần chú ý tránh khiêng vác vật nặng, nhất là bê vật nặng ở tư thế cúi lom khom. Hiện nay các nhân viên văn phòng thường ngồi làm việc liên tục hàng giờ liền bên máy vi tính. Điều đó làm cho cơ vai, cổ phải co cứng thường xuyên để giữ đầu cố định, gây chứng đau vai, gáy. Ngoài ra cột sống cổ cũng phải gánh tải trọng của đầu trong thời gian dài, làm tăng áp lực lên đĩa đệm. Kết quả là đĩa đệm cột sống cổ dễ bị thoái hóa và thoát vị. Ngồi lâu kéo dài trong tư thế gò bó cũng ảnh hưởng tiêu cực đến cột sống thắt lưng và cũng là yếu tố nguy cơ thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Do vậy sau khi ngồi khoảng 1 giờ cũng nên đứng dậy nghỉ ngơi 5-10 phút, vừa bảo vệ mắt lại vừa giữ gìn đĩa đệm cột sống. Cũng cần tránh mọi chấn thương cho cột sống, tránh ngã dồn mông xuống đất. Tránh tuyệt đối các động tác thể thao hoặc vận động quá mức và kéo dài. Khi đã bị thoát vị đĩa đệm rồi thì cần phải áp dụng bổ sung các biện pháp dự phòng bệnh tái phát. Bệnh nhân cần bỏ rượu, thuốc lá, giảm cân với những người béo phì, tránh những căng thẳng quá mức về tâm lý. Thực hiện các động tác sinh hoạt hằng ngày thích nghi với tình trạng đau cột sống thắt lưng. Để tránh tải trọng quá mức lên cột sống, bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng cần đeo đai lưng hay bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cột sống cổ cần đeo yếm cổ. Cần tập thể dục nhẹ nhàng thường xuyên, không quá sức để nâng cao thể lực. Bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng cần áp dụng các bài tập tăng cường sự dẻo dai của các khối cơ lưng và cơ bụng. Có thể đi bộ trên nền phẳng, bơi, đạp xe. Cần chú ý rằng đi xe máy, ô tô trên đường xóc, mấp mô cũng là một nguy cơ gây thoát vị đĩa đệm cột sống. Do vậy người bị thoát vị đĩa đệm cần tránh đi xe đường xóc. Nếu cần phải đi ô tô, xe máy thì cần đeo đai lưng. Ngoài ra cần điều trị kịp thời các bệnh lý cột sống. Cần cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế các sang chấn về tinh thần, chấn thương do lao động. Thích nghi với nghề nghiệp: tránh các nghề như lái mô tô, máy kéo...
TS. BS. Nguyễn Vĩnh Ngọc (Khoa khớp, Bệnh viện Bạch Mai)
|
CÁCH CHỮA BỆNH THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM
Một sự lãng phí ghê gớm !
Tôi xin tự giới thiệu tôi là Nguyễn Văn Long – Chủ tịch hội đồng sáng lập Đề án thành lập Bệnh viện xương khớp Đông y Việt Nam, trong bài viết này tôi xin chia sẻ với quý vị những kiến thức cơ bản trong điều trị các chứng bệnh xương khớp đồng thời cung cấp một số phương pháp điều trị an toàn với chi phí hợp lý dưới góc độ chuyên môn.
Sở dĩ tôi đặt tiêu đề “Một sự lãng phí ghê ghớm”là vì trên thực tế tôi thấy có quá nhiều người bỏ công sức, tiền của, thời gian để điều trị căn bệnh này trong khi chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng những dược liệu hay bài thuốc rẻ tiền an toàn mà hiệu quả tuyệt đối do cha ông ta để lại.
Viên khớp xảy ra khi sụn đệm các đầu xương trong khớp ngày càng bị bào mòn theo thời gian do lượng dịch khớp cạn kiệt, các lớp sụn này chà xát trực tiếp lên nhau khi vận động gây đau. Khi bề mặt nhẵn mịn của sụn khớp trở nên thô ráp , gây kích ứng. Cuối cùng, nếu sụn khớp này xẹp xuống hoàn toàn có thể xương trên xương – đầu xương trở nên hư hỏng và các khớp xương trở nên đau đớn nhiều hơn. Giai đoạn sau của bệnh viêm khớp sẽ hình thành các gai xương, gây chèn ép các dây thần kinh, gây đau đầu, tê nhức tứ chi.
Theo đông y:
Các bệnh liên quan đến xương khớp dù có sưng, nóng, đỏ, hay chỉ tê mỏi, nặng, ở các khớp thì đều thuộc chứng Tý, nghĩa là bế tắc không thông, dân gian gọi là phong thấp.
Nguyên nhân gây các bệnh về xương khớp là do sức đề kháng của cơ thể không đầy đủ nên các yếu tố gây bệnh cùng phối hợp xâm phạm đến kinh lạc ở cơ, khớp. Hậu quả là sự vận hành của khí huyết bị tắc nghẽn, gây sưng đau hoặc tê mỏi, nặng ở một khu vực xương khớp hoặc toàn thân. Một số khác thì do chính khí hư suy vì mắc bệnh lâu ngày hoặc do cao tuổi, các chức năng hoạt động cơ thể suy yếu nên khí huyết giảm sút, không nuôi dưỡng được các cân mạch, gây thoái hóa xương khớp và đau.
* Các chứng xương khớp thường gặp như:
- Bệnh khô khớp (khô dịch khớp)
- Bệnh thoái hóa khớp (gối, cột sống, đốt sống cổ …)
- Bệnh vôi hóa khớp (gối, cột sống …)
- Bệnh thoát vị đĩa đệm
- Bệnh viêm đa khớp dạng thấp
Ở Việt Nam hiện nay tình trạng mắc phải bệnh xương khớp khá phổ biến với cả nam và nữ. Điều trị bằng phương pháp nào để đạt hiệu quả và an toàn vẫn là vấn đề mà các nhà nghiên cứu y học cả đông và tây y rất quan tâm. Thực trạng hiện nay thường áp dụng các phương pháp điều trị như sau:
Cách 1: Khi người bệnh chớm xuất hiện các các triệu chứng về bệnh xương khớp, người bệnh thường có tâm lý thờ ơ với bệnh chỉ cho là đau đơn giản, ban đầu người bệnh thường tìm đến các phương pháp lưu truyền hiện nay như sử dụng mật gấu, lá bưởi, chườm nóng, chườm lạnh… xoa bóp nhằm giảm thiểu các cơn đau và có hi vọng chữa khỏi.
Ưu điểm: Đều là những sản phẩm từ tự nhiên vì vậy khi người bệnh sử dụng mang lại tính an toàn cao và với chi phí thấp.
Nhược điểm: Khó thực hiện, thời gian điều trị quá dài, không phải ai cũng có thời gian để duy trì lâu dài, các triệu chứng giảm không đáng kể, việc sử dụng lâu dài mà không có kết quả, như vậy gây nên tình trạng bệnh phát triển ngày một nặng thêm.
Cách 2: Sau một loạt các phương pháp điều trị lưu truyền mà bệnh vẫn không khỏi người bệnh không còn mặn mà với phương pháp điều trị trên nữa mà chuyển sang sử dụng thực phẩm chức năng được quảng cáo nhan nhản trên các phương tiện truyền thông là an toàn và hiệu quả cao như : Jex, viên khớp Tâm Bình, viên khớp P-V, Bonistas… vv.
Ưu điểm: dễ mua dễ sử dụng, sản phẩm là những viên nang dùng để uống hằng ngày.
Nhược điểm: Tình trạng bệnh gần như không thuyên giảm hoặc giảm không đáng kể ( vì thực tế đây chỉ là sản phẩm hỗ trợ điều trị chứ không phải sản phẩm điều trị ), chi phí điều trị cao, thời gian điều trị kéo dài từ 3 đến 9 tháng.
Cách 3: Quá trình điều trị dài mà không có hiệu quả, có thể nói với suy nghĩ có bệnh thì vái tứ phương người bệnh đã trải qua các phương pháp chữa trị ai mách gì làm đấy dẫn đến tình trạng bệnh đã không khỏi lại ngày càng phức tạp hơn. Trong tâm trạng đó người bệnh thường được khuyên đến các bệnh viện công lập hoặc chuyên khoa của các bệnh viện đa khoa để khám và điều trị. Tại Việt Nam các bác sĩ sau khi có kết luận chính thức từ việc chụp chiếu của các máy móc, người bệnh thường được các bác sĩ kê đơn thuốc, tùy từng loại bệnh và mức độ mà các bác sĩ sẽ kê: Korulac, Paracetamol, Diclofenac, Arcoxia, Bonlutin, Artrodar, Fenalgic, Ibuprofen, Profenid, Voltaren, Mobic ....về điều trị tại nhà.
Ưu điểm: Việc chữa trị trong các chuyên khoa hoặc bệnh viên công lập giúp bệnh nhân yên tâm về mặt tâm lí do ở Việt Nam thường có tâm lí tin tưởng bác sĩ ở các bệnh viện công lập.
Nhược điểm: Với hàm lượng dược lý mạnh những thuốc này có tác dụng tức thời, cơn đau giảm một cách rõ rệt trong những ngày đầu và giảm hẳn trong khoảng 10 đến 15 ngày đi kèm với chế độ tập luyện. Quá trình ngưng sử dụng thuốc người bệnh trở về với cuộc sống và công việc hằng ngày. Quá trình này thường không kéo dài vì các bác sĩ thường kê các loại thuốc giảm đau và kháng viêm và khi hàm lượng dược lý của thuốc đã hết trong cơ thể dần dần các cơn đau âm ỉ bắt đầu xuất hiện trở lại, người bệnh hoang mang lo lắng không biết giải quyết thế nào vì đã chữa ở bệnh viện của nhà nước mà không khỏi dứt điểm ?
Cách 4: Việc điều trị ở các chuyên khoa không khỏi khiến người bệnh mất niềm tin hoàn toàn về các chuyên khoa của nhà nước Lúc này qua các phương tiện thông tin đại chúng tivi báo đài người bệnh biết đến các phòng khám đa khoa tư nhân như: Phòng khám Kim Giang, Phòng khám Bạch Mai, phòng khám Kim Mã, phòng khám Năm Châu…Việc thông tin quảng cáo thiếu sự kiểm soát của các cơ quan chức năng khiến cho người bệnh lầm tưởng đây là những địa chỉ chữa bệnh xương khớp giỏi nhất Việt Nam và nhất cả thế giới: chữa trong vài ba ngày khỏi hoàn toàn, chữa một lần khỏi dứt điểm không tái phát…
Ưu điểm: Thái độ phục vụ nhiệt tình,thân thiện, quan hệ giữa các bác sĩ và bệnh nhân khá tốt trong quá trình điều trị.
Nhược điểm: Việc điều trị tại những phòng khám này ngoài những tân dược đã nêu ở trên một số phòng khám còn sử dụng những tá dược mạnh không rõ nguồn gốc và có nhiều phản ứng phụ tới gan, thận và mật, dạ dày…Chi phí điều trị cho một ca bệnh thường từ 10 đến 15 triệu. Một chi phí quá cao so với mức sống của đại bộ phận người dân hiện nay. Kết quả không khỏi người bệnh đòi rút lại tiền như cam kết thì bị gây khó dễ (các phòng khám thường đưa ra hang trăm lí do để trả một phần nào đó: tiền công,tiền thuốc, tư vấn…vv)
Cách 5: Tin tưởng vào lời quảng cáo nhưng không khỏi bệnh hoặc bị tái phát nhanh chóng người bệnh không biết tin vào ai nữa. Lúc này ai mách gì chữa nấy theo thói quen có bệnh thì vái tứ phương người bệnh tự chữa ở nhà hoặc đi chữa ở các nhà thuốc gia truyền, những thầy Lang trong vùng…Tùy vào trình độ của từng nhà thuốc và thầy Lang mà bệnh có thể khỏi hoặc tạm dứt nhưng thường không được lâu.
Trên đây tôi nêu một số nhìn nhận và đánh giá về các phương pháp điều trị bệnh xương dưới góc độ chuyên môn. Những đánh giá có thể chưa lột tả hết được nhưng cũng phần nào giúp quý vị hiểu biết căn bản về thực trạng điều trị căn bệnh này ở nước ta.
Với mong muốn giúp khoảng 25 triệu người mắc chứng bệnh viêm khớp (theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ y tế) thoát khỏi căn bệnh này với hiệu quả cao nhất, chi phí rẻ nhất và phương pháp điều trị an toàn nhất, người viết bài này xin gửi tới quý vị một công trình nghiên cứu bài thuốc dân gian của Trung tâm xương khớp Đông Y Việt Nam trong đề án quốc gia về Ứng dụng các dược liệu quý trong điều trị chứng bệnh xương khớp tại Việt Nam.
Tên bài thuốc: "Dược liệu trị bệnh xương khớp"
Dược liệu chữa bệnh xương khớp - Trung tâm xương khớp Đông Y Việt Nam
Bài thuốc bao gồm:
- Dược liệu hoàn tán (Thuốc uống dạng thô)
- Dược liệu cao hoàn (Thuốc uống dạng cao)
- Dược liệu xoa bóp (Thuốc xoa bóp dạng dung dịch)
Dược liệu hoàn tán:
Thành phần: Vương tôn đằng, tôn nhĩ tử, hy niêm, tang chi, bách bệnh, ngưu tất và một số thảo dược khác.
Công dụng: tạo dưỡng chất nuôi dưỡng sụn khớp, tạo chất nhầy (dịch khớp) để bảo vệ ổ khớp, tăng độ bền và dẻo dai cho khớp, giúp sinh huyết và lưu thông khí huyết đến tận tứ chi, ngăn cản thoái hóa của sụn khớp, sụn chêm, màng bao hoạt dịch giúp người bệnh đi lại dễ dàng.
Dược liệu cao hoàn:
Thành phần: Nhân sâm, đương quy, phòng phong, tế tân, tần giao, phục linh, và tá dược vừa đủ
Công dụng: Khu phong, trừ thấp, thông kinh lạc, bổ gan, bổ thận.
Dược liệu xoa bóp:
Thành phần: mật gấu, huyết giác, đại hồi, quế chi, địa liền, thiên liên kiện, long lão....vv
Công dụng: giảm đau, giảm tê nhức cơ khớp, tăng sức bền sụn khớp, lưu thông khí huyết, giảm sưng tấy.
Dựa trên những phân tích hết sức khoa học trên đây có thể thấy bài thuốc dân gian “Dược liệu chữa bệnh xương khớp” của Trung tâm xương khớp Đông Y Việt Namcó tác dụng hiệu quả trong điều trị các chứng bệnh về xương khớp như:
- Bệnh khô khớp (khô dịch khớp)
- Bệnh thoái hóa khớp (gối, cột sống, đốt sống cổ …)
- Bệnh vôi hóa khớp (gối, cột sống …)
- Bệnh thoát vị đĩa đệm
- Bệnh viêm đa khớp dạng thấp
Công trình nghiên cứu đã từng được áp dụng năm 2008 với 200 trường hợp viêm khớp gối kết quả như sau:
- 176 người (chiếm 88%) khỏi hoàn toàn với thời gian điều trị trên dưới 90 ngày: tình trạng lành hẳn sau khi chụp chiếu và kiểm tra lại.
- 21 người (chiếm 10,5%) khỏi bệnh với thời gian 120 ngày do tình trạng quá nặng và lạm dụng quá nhiều thuốc tây y nhưng không khỏi gây ra tình trạng nhờn thuốc.
- 3 người (chiếm 1,5%) giữ nguyên tình trạng bệnh, nguyên nhân do làm việc trong môi trường vận động nặng, chế độ ăn uống không kiêng khem.
Từ những kết quả khả quan như trên bài thuốc đã được sử dụng rộng rãi và giúp cho gần 5000 người chữa khỏi chứng bệnh viêm dạ dày khắp ba miền Bắc Trung Nam và cả người nước ngoài.
Trên đây là những ý kiến đánh giá dưới góc độ chuyên môn giúp cho nhiều người biết đến bài thuốc để chữa trị, giảm thiểu chi phí, thời gian chữa trị và an toàn tuyệt đối.
Theo sức khỏe và đời sống
Tẩy trắng răng tại nhà, không khó
Tương tự như tẩy trắng răng nhanh, việc tay trang rang tại nhà sẽ mang lại cho bạn một nụ cười tươi sáng, hiệu quả, rạng rỡ hơn.
* Quy trình tẩy trắng răng
Trước tiên, Bác sĩ nha khoa sẽ tiến hành kiểm tra tổng quát về tình trạng nướu và răng của bạn. Nếu phát hiện có quá nhiều tạp chất, mảng bám trên mặt, kẽ răng… Bác sĩ có thể sẽ đề nghị Bạn lấy vôi răng, mảng bám, meo chua dau rang… trước khi tiến hành tẩy trắng nhằm để việc tẩy trắng đạt hiệu quả tối đa.
Sau đó, Bác sĩ sẽ thực hiện thao tác lấy dấu – khuôn hai hàm răng bạn để làm một máng nhựa trong và mềm, máng này sẽ thật vừa vặn với hàm hai răng của bạn.
Và Bạn sẽ được hướng dẫn cách sử dụng máng tẩy kỹ lưỡng như: Cho thuốc tẩy vào máng, cách mang máng tẩy và xử lí những hiện tượng phổ biến trong khi tẩy trắng răng…
* Thời gian mang máng tẩy trong bao lâu?
Thời gian máng tẩy sẽ tùy thuộc vào mức độ mong muốn của bạn về màu răng cũng như sự tác động của dung dịch tẩy đối với răng bạn. Mỗi người khác nhau sẽ có thời gian tẩy trắng khác nhau. Nhưng thông thường, bạn sẽ mang máng có thuốc tẩy trắng răng ở nhà mỗi ngày từ 1 tới 2 giờ và trong khoảng từ 7 tới 10 ngày đối với một ca sậm trung bình.
Opalescence – thuốc tẩy trắng đang được các nha sĩ tin dùng & sử dụng rộng rãi.
Cần phân biệt tẩy trắng răng với làm vệ sinh răng ( clean răng – lấy vôi răng), tẩy trắng răng làm thay đổi thật sự màu răng. Còn clean răng là đánh sạch những vết dơ dính ở mặt ngoài răng nên trông răng có vẻ sáng hơn dù màu răng không thay đổi.
* Về thời gian duy trì độ sáng:
Thông thường, kết quả tẩy trắng có thể duy trì được nhiều năm. Tuy nhiên, điều này cũng phụ thuộc vào việc bạn chăm sóc răng miệng như thế nào, có hút thuốc, sử dụng các thức uống có axít hoặc thực phẩm có màu sậm thường xuyên hay không. (Như rượu vang đỏ, thuốc lá hay cà phê…).
* Một số ca tẩy trắng điển hình:
Răng trước và sau khi tẩy
Răng trước và sau khi tẩy
* Tẩy Trắng Răng là phương pháp hiệu quả và nhanh chóng mang lại sự thẩm mỹ toàn diện cho hàm răng và khuôn mặt. Hiện nay được áp dụng rộng rải ở nhiều nước trên thế giới và hoàn toàn vô hại, không làm hư hại men răng cũng như không gây ảnh hưởng trên sức khỏe toàn thân. Mẹo nhỏ chữa đau nhức răng
Lưu ý: sử dụng thuốc tẩy trắng đúng tiêu chuẩn cùng nồng độ phù hợp với tình trạng răng.
Hàm răng trắng sáng sẽ giúp bạn tự tin hơn, thành công hơn nữa!
Tương tự như tẩy trắng răng nhanh, việc tay trang rang tại nhà sẽ mang lại cho bạn một nụ cười tươi sáng, hiệu quả, rạng rỡ hơn.
* Quy trình tẩy trắng răng
Trước tiên, Bác sĩ nha khoa sẽ tiến hành kiểm tra tổng quát về tình trạng nướu và răng của bạn. Nếu phát hiện có quá nhiều tạp chất, mảng bám trên mặt, kẽ răng… Bác sĩ có thể sẽ đề nghị Bạn lấy vôi răng, mảng bám, meo chua dau rang… trước khi tiến hành tẩy trắng nhằm để việc tẩy trắng đạt hiệu quả tối đa.
Sau đó, Bác sĩ sẽ thực hiện thao tác lấy dấu – khuôn hai hàm răng bạn để làm một máng nhựa trong và mềm, máng này sẽ thật vừa vặn với hàm hai răng của bạn.
Và Bạn sẽ được hướng dẫn cách sử dụng máng tẩy kỹ lưỡng như: Cho thuốc tẩy vào máng, cách mang máng tẩy và xử lí những hiện tượng phổ biến trong khi tẩy trắng răng…
* Thời gian mang máng tẩy trong bao lâu?
Thời gian máng tẩy sẽ tùy thuộc vào mức độ mong muốn của bạn về màu răng cũng như sự tác động của dung dịch tẩy đối với răng bạn. Mỗi người khác nhau sẽ có thời gian tẩy trắng khác nhau. Nhưng thông thường, bạn sẽ mang máng có thuốc tẩy trắng răng ở nhà mỗi ngày từ 1 tới 2 giờ và trong khoảng từ 7 tới 10 ngày đối với một ca sậm trung bình.
Opalescence – thuốc tẩy trắng đang được các nha sĩ tin dùng & sử dụng rộng rãi.
Cần phân biệt tẩy trắng răng với làm vệ sinh răng ( clean răng – lấy vôi răng), tẩy trắng răng làm thay đổi thật sự màu răng. Còn clean răng là đánh sạch những vết dơ dính ở mặt ngoài răng nên trông răng có vẻ sáng hơn dù màu răng không thay đổi.
* Về thời gian duy trì độ sáng:
Thông thường, kết quả tẩy trắng có thể duy trì được nhiều năm. Tuy nhiên, điều này cũng phụ thuộc vào việc bạn chăm sóc răng miệng như thế nào, có hút thuốc, sử dụng các thức uống có axít hoặc thực phẩm có màu sậm thường xuyên hay không. (Như rượu vang đỏ, thuốc lá hay cà phê…).
* Một số ca tẩy trắng điển hình:
Răng trước và sau khi tẩy
Răng trước và sau khi tẩy
* Tẩy Trắng Răng là phương pháp hiệu quả và nhanh chóng mang lại sự thẩm mỹ toàn diện cho hàm răng và khuôn mặt. Hiện nay được áp dụng rộng rải ở nhiều nước trên thế giới và hoàn toàn vô hại, không làm hư hại men răng cũng như không gây ảnh hưởng trên sức khỏe toàn thân. Mẹo nhỏ chữa đau nhức răng
Lưu ý: sử dụng thuốc tẩy trắng đúng tiêu chuẩn cùng nồng độ phù hợp với tình trạng răng.
Hàm răng trắng sáng sẽ giúp bạn tự tin hơn, thành công hơn nữa!
Các dấu hiệu mắc bệnh thoát vị đĩa đệm hầu như rất mơ hồ, đôi khi chúng ta nghĩ chỉ là những cơn đau lưng, đau mông đột đơn giản nhưng thực tế những triệu chứng đây báo hiệu giai đoạn đầu của thoát vị đĩa đệm. Sau đây là một số dấu hiệu thường gặp bạn nên lưu ý.
Sau khi bị trượt ngã đập mông xuống đất, sau một khuân vác nặng, sau một cúi gập lưng đột ngột, người bệnh thường triệu chứng sau:
1. Triệu chứng đau
Đau là dấu hiệu lúc nào cũng có và xuất hiện đầu tiên nhất, đau có thể từ cột sống cổ xuống hai tay hoặc đau từ cột sống thắt lưng xuống hai chi dưới, đau giống như kéo căng một sợi dây, đau liên tục khi đứng khi đi có thể giảm khi nằm nghỉ nhưng không bớt hẳn, đau không giảm khi uống thuốc.
2. Triệu chứng tê bì
Tê tùy vị trí rễ thần kinh bị chèn ép, như tê mặt ngoài bàn chân và gót chân, mặt ngoài bắp chân hoặc mu bàn chân, mặt trước xương chày, mặt trước đùi. Cảm giác tê bì có thể có hoặc không thường xuất hiện sau đau.
3. Triệu chứng teo cơ, yếu liệt
Đây là triệu chứng thường xuất hiện muộn nhất sau một thời gian khá dài bạn có thể nhận thấy một tay, một chân hay hai tay hai chân teo nhỏ làm đi lại khó khăn, lâu hơn nữa có thể bạn sẽ không đi lại được.
Nếu tất cả những triệu chứng trên rõ ràng thì có thể không cần kiểm tra thêm trong thời gian ban đầu. Đôi khi có thể làm thêm một số cận lâm sàng như MRI hoặc CT được dùng để củng cố chẩn đoán.
4. Các triệu chứng của một đĩa đệm thoát vị:
Có thể có một đĩa đệm thoát vị mà không biết – hoặc đĩa đệm thoát vị phồng đôi khi hiển thị trên hình ảnh sống của những người không có triệu chứng của một vấn đề đĩa. Nhưng một số đĩa đệm thoát vị có thể đau đớn. Các dấu hiệu và triệu chứng thông thường nhất của một đĩa đệm thoát vị là:
Đau thần kinh tọa, đôi khi có cảm giác kiến bò và tê, bắt đầu vào mông kéo dài xuống phía sau hoặc bên cạnh một chân.
Đau, tê hay yếu ở lưng dưới và một chân, hoặc ở cổ, ngực, vai hoặc cánh tay.
Đau lưng hay đau chân nặng hơn khi ngồi, ho hoặc hắt hơi.
5. Điều trị thoát vị đĩa đệm
Về điều trị, ở giai đoạn nhẹ bệnh nhân cần áp dụng xen kẽ việc nằm nghỉ trên nền cứng, làm nóng tại chỗ bằng chiếu tia, xoa bóp. Dùng phương pháp kéo nắn cột sống giúp đẩy đĩa đệm về vị trí cũ, cần tránh những động tác quá sức như mang vác nặng, cúi gập người… Ở giai đoạn nặng, bệnh nhân phải dùng thuốc giảm đau, dãn cơ hoặc tiêm corticoid tại chỗ. Tuy nhiên, các thuốc này có thể gây nhiều tác dụng phụ và biến chứng đáng ngại.
Hiện nay, để hỗ trợ điều trị thoát vị đĩa đệm, nhiều bệnh nhân đang dùng bổ sung các sản phẩm nguồn gốc thiên nhiên giúp hỗ trợ điều trị và bổ sung các vi chất cho cơ thể, nhanh chóng phục hồi bệnh. Sản phẩm tiêu biểu được nhiều bệnh nhân tin tưởng lựa chọn sử dụng đó là thực phẩm chức năng Cốt Linh Vương. Cốt Linh Vương có các thành phần từ thảo dược nên có tác dụng trong việc hỗ trợ điều trị thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, giảm đau xương khớp. Ngoài ra, Cốt Linh Vương còn giúp bổ xương khớp, thông kinh lạc, giúp làm chậm quá trình thoái hóa cột sống.
Bên cạnh sử dụng Cốt Linh Vương hàng ngày, để phòng ngừa, hỗ trợ điều trị thoát vị đĩa đệm, người bệnh cần tránh mang vác quá sức; khi bê vật nặng, nên ngồi xổm rồi từ từ bê lên, chứ không được cúi xuống để nhấc vật lên
Minh Phương
| Phòng tránh thoát vị đĩa đệm | ||||
|
Thoái hóa đốt sống cổ gây
đau cả một vùng từ gáy, bả vai, trán, đỉnh đầu… rất hay gặp ở những
người cao tuổi, người làm việc văn phòng. Nếu không được chẩn đoán sớm,
điều trị kịp thời và đúng phương pháp sẽ gây nhiều biến chứng.
Sinh bệnh do ít vận động
Bác sĩ Dương Đình Phúc – Trưởng Khoa Thần kinh (Bệnh viện 354) cho biết, thoái hóa đốt sống cổ là quá trình bệnh lý ở các đốt sống cổ, mới đầu chỉ là hư khớp ở các diện thân đốt, đĩa liên đốt tới các màng, dây chằng, dần dần về sau xuất hiện hiện tượng thoái hóa các đốt sống, gây đau vùng cổ, nhất là khi vận động vùng cổ. Ngày nay, bệnh nhân bị thoái hóa đốt sống cổ ngày càng tăng do thói quen làm việc sai tư thế trong thời gian dài. Vùng cổ và gáy không được cử động thường xuyên hoặc luôn cố định ở một tư thế. Ngoài ra, có thể do chế độ sinh hoạt chưa đảm bảo các chất khoáng, canxi… Đáng nói là bệnh đang có xu hướng trẻ hóa, nhiều người từ 25 – 28 tuổi đã có triệu chứng thoái hóa đốt sống cổ.
Theo BS Võ Tường Kha (BV Thể thao Việt Nam), người bị thoái hóa đốt sống cổ thường bị đau cổ khi vận động, cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, đầu, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai… làm cho hoạt động phần cổ bị hạn chế. Người bệnh cảm thấy nôn nao, chóng mặt, có thể xuất hiện hiện tượng chi dưới yếu hoặc bị ngã đột ngột. Thậm chí có những bệnh nhân bị thoái hóa lâu năm có thể thêm các triệu chứng như đau cánh tay, buốt đến bàn tay, luôn cảm thấy đau đỉnh đầu và tức hốc mắt...
Thoái hóa đốt sống cổ nếu không được dự phòng, điều trị sớm dễ trở thành thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ. Bệnh lý này điều trị rất phức tạp. Với một thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ nhẹ và vừa ở độ 1 – 2 thì điều trị ngoại khoa còn có hy vọng kết quả. Ở độ 3 - 4 và có chèn ép tuỷ thì phải can thiệp phẫu thuật. Sau mổ có thể để lại di chứng như viêm dính màng nhện tuỷ hoặc viêm dính đám rối thần kinh, viêm tuỷ cổ do nhiễm khuẩn… Thoái hóa đốt sống cổ rất có thể gây tổn thương vào lỗ tiếp hợp ảnh hưởng đến rối loạn tuần hoàn não. Thậm chí còn có thể gây bại liệt một hoặc hai tay, gây hội chứng chèn ép tủy, cổ, rối loạn cảm giác tứ chi, rối loạn thực vật, chèn ép rễ thần kinh, tủy hoặc gây rối loạn thần kinh thực vật. Do vậy, bệnh nhân cần được thăm khám lâm sàng thần kinh, kết hợp với các thăm dò hiện đại khác để phát hiện, xử lý kịp thời. Tại bệnh viện, bệnh nhân sẽ được chụp X – quang, cộng hưởng từ cột sống cổ để có đánh giá mức độ bệnh và có hướng điều trị hợp lý.
Các phương pháp điều trị
Bác sĩ Dương Đình Phúc cho hay, điều trị thoái hóa đốt sống cổ ở mức độ nhẹ, cần nghỉ ngơi, thư giãn,
kết hợp liệu pháp điều trị vật lý trị liệu an toàn, tránh vật lý trị
liệu thô bạo làm hư xương sụn cột sống cổ khiến bệnh thêm nặng. Ngoài ra
có thể dùng thuốc giãn cơ, tăng cường thần kinh hoặc vitamin…
Điều trị vật lý trị liệu có thể tập cột sống cổ bằng vận động nhẹ nhàng từ cúi ngửa nghiêng xoay với nguyên tắc vận động làm sao không được đau thêm, không gây chóng mặt… Xoay cột sống cổ nhẹ nhàng ở góc vừa phải, xoay không làm đau thêm. Sau mỗi lần vận động cột sống cổ nên nằm nghỉ khoảng 30 phút. Người bệnh cũng có thể xoa bóp nhẹ nhàng hoặc chườm nóng, chiếu đèn hồng ngoại ở khu vực đốt sống cổ.
Các chuyên gia hướng dẫn về cách tập luyện để điều trị thoái hóa đốt sống cổ:
- Phương pháp vận động cổ
Nghiêng cổ sang phải rồi sang trái mỗi bên 10 lần, chú ý phải giữ cột sống lưng, thắt lưng ở tư thế thẳng, hai vai cân bằng. Cúi cổ về phía trước (cằm tì vào ngực càng tốt), ngửa cổ về phía sau sao cho gáy tựa vào vai mỗi phía. Làm đi làm lại động tác này 10-15 lần.
Quay cổ: Cúi đầu về phía trước quay cổ về phía vai trái về phía sau, phía vai phải rồi trở lại phía trước. Quay từ từ hết một vòng rồi quay ngược lại, mỗi chiều vài lần. Động tác đều đặn, liên tục.
Nhấc vai: Tự nhấc vai trái rồi đến vai phải, sau đó nhấc cả hai vai cùng lúc. Mỗi động tác thực hiện khoảng 10 lần.
- Tự xoa bóp đốt sống cổ
Ngồi thoải mái, toàn thân thả lỏng, thở đều và sâu rồi tiến hành tuần tự các thao tác:
Đầu tiên bạn hãy massage (có thể tự massage hoặc nhờ người massage) từ phần sau cổ, xoa bằng hai tay hoặc một tay. Lòng bàn tay áp sát vào cổ, di chuyển từ phần tóc ở gáy xuống lưng và phần khớp vai. Sau đó, dùng cạnh của lòng bàn tay và ngón cái bóp mạnh. Dùng mu lòng bàn tay day nhẹ từ gáy đến cổ. Thực hiện khoảng 1 - 2 phút.
Sau đó, xát gáy: Các ngón tay của hai bàn tay đan với nhau ôm vào sau gáy kéo qua kéo lại 10 lần. Tiếp đến xát vùng giữa hai xương bả vai bằng cách cúi đầu về phía trước, vắt bàn tay cùng bên ra phía sau xát từ trên xuống dưới và từ dưới lên. Bóp các cơ vùng gáy: Cúi đầu về phía trước, dùng bàn tay bóp cơ cổ từ trên xuống với lực vừa phải. Mỗi thao tác làm khoảng 10 lần.
Cuối cùng dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ véo các gân dưới nách bên đối diện và ngược lại sao cho có cảm giác tê tức truyền xuống tận ngón tay.
|
|
| Khi thực hiện động tác massage phía sau cổ, bạn dùng mu lòng bàn tay day nhẹ từ gáy đến cổ khoảng 1-2 phút. Ảnh: Hà My |
Bác sĩ Dương Đình Phúc – Trưởng Khoa Thần kinh (Bệnh viện 354) cho biết, thoái hóa đốt sống cổ là quá trình bệnh lý ở các đốt sống cổ, mới đầu chỉ là hư khớp ở các diện thân đốt, đĩa liên đốt tới các màng, dây chằng, dần dần về sau xuất hiện hiện tượng thoái hóa các đốt sống, gây đau vùng cổ, nhất là khi vận động vùng cổ. Ngày nay, bệnh nhân bị thoái hóa đốt sống cổ ngày càng tăng do thói quen làm việc sai tư thế trong thời gian dài. Vùng cổ và gáy không được cử động thường xuyên hoặc luôn cố định ở một tư thế. Ngoài ra, có thể do chế độ sinh hoạt chưa đảm bảo các chất khoáng, canxi… Đáng nói là bệnh đang có xu hướng trẻ hóa, nhiều người từ 25 – 28 tuổi đã có triệu chứng thoái hóa đốt sống cổ.
Theo BS Võ Tường Kha (BV Thể thao Việt Nam), người bị thoái hóa đốt sống cổ thường bị đau cổ khi vận động, cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, đầu, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai… làm cho hoạt động phần cổ bị hạn chế. Người bệnh cảm thấy nôn nao, chóng mặt, có thể xuất hiện hiện tượng chi dưới yếu hoặc bị ngã đột ngột. Thậm chí có những bệnh nhân bị thoái hóa lâu năm có thể thêm các triệu chứng như đau cánh tay, buốt đến bàn tay, luôn cảm thấy đau đỉnh đầu và tức hốc mắt...
Thoái hóa đốt sống cổ nếu không được dự phòng, điều trị sớm dễ trở thành thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ. Bệnh lý này điều trị rất phức tạp. Với một thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ nhẹ và vừa ở độ 1 – 2 thì điều trị ngoại khoa còn có hy vọng kết quả. Ở độ 3 - 4 và có chèn ép tuỷ thì phải can thiệp phẫu thuật. Sau mổ có thể để lại di chứng như viêm dính màng nhện tuỷ hoặc viêm dính đám rối thần kinh, viêm tuỷ cổ do nhiễm khuẩn… Thoái hóa đốt sống cổ rất có thể gây tổn thương vào lỗ tiếp hợp ảnh hưởng đến rối loạn tuần hoàn não. Thậm chí còn có thể gây bại liệt một hoặc hai tay, gây hội chứng chèn ép tủy, cổ, rối loạn cảm giác tứ chi, rối loạn thực vật, chèn ép rễ thần kinh, tủy hoặc gây rối loạn thần kinh thực vật. Do vậy, bệnh nhân cần được thăm khám lâm sàng thần kinh, kết hợp với các thăm dò hiện đại khác để phát hiện, xử lý kịp thời. Tại bệnh viện, bệnh nhân sẽ được chụp X – quang, cộng hưởng từ cột sống cổ để có đánh giá mức độ bệnh và có hướng điều trị hợp lý.
Các phương pháp điều trị
|
Cẩn thận động tác quay vòng đầu, cổ Mọi người không nên vặn bẻ cổ đột ngột khi thấy mỏi. Quay vòng đầu, cổ có thể giảm nhẹ sự mệt mỏi của cơ bắp vùng cổ, nhưng những người có đĩa đốt sống cổ lồi ra, thoái hóa đốt sống cổ không nên tập. Việc vận động đột ngột có thể làm nặng thêm bệnh thoái hóa đốt sống cổ, nhất là người già tốt nhất không nên tập lắc, quay cổ. (BS Dương Đình Phúc) |
Điều trị vật lý trị liệu có thể tập cột sống cổ bằng vận động nhẹ nhàng từ cúi ngửa nghiêng xoay với nguyên tắc vận động làm sao không được đau thêm, không gây chóng mặt… Xoay cột sống cổ nhẹ nhàng ở góc vừa phải, xoay không làm đau thêm. Sau mỗi lần vận động cột sống cổ nên nằm nghỉ khoảng 30 phút. Người bệnh cũng có thể xoa bóp nhẹ nhàng hoặc chườm nóng, chiếu đèn hồng ngoại ở khu vực đốt sống cổ.
Các chuyên gia hướng dẫn về cách tập luyện để điều trị thoái hóa đốt sống cổ:
- Phương pháp vận động cổ
Nghiêng cổ sang phải rồi sang trái mỗi bên 10 lần, chú ý phải giữ cột sống lưng, thắt lưng ở tư thế thẳng, hai vai cân bằng. Cúi cổ về phía trước (cằm tì vào ngực càng tốt), ngửa cổ về phía sau sao cho gáy tựa vào vai mỗi phía. Làm đi làm lại động tác này 10-15 lần.
Quay cổ: Cúi đầu về phía trước quay cổ về phía vai trái về phía sau, phía vai phải rồi trở lại phía trước. Quay từ từ hết một vòng rồi quay ngược lại, mỗi chiều vài lần. Động tác đều đặn, liên tục.
Nhấc vai: Tự nhấc vai trái rồi đến vai phải, sau đó nhấc cả hai vai cùng lúc. Mỗi động tác thực hiện khoảng 10 lần.
- Tự xoa bóp đốt sống cổ
Ngồi thoải mái, toàn thân thả lỏng, thở đều và sâu rồi tiến hành tuần tự các thao tác:
Đầu tiên bạn hãy massage (có thể tự massage hoặc nhờ người massage) từ phần sau cổ, xoa bằng hai tay hoặc một tay. Lòng bàn tay áp sát vào cổ, di chuyển từ phần tóc ở gáy xuống lưng và phần khớp vai. Sau đó, dùng cạnh của lòng bàn tay và ngón cái bóp mạnh. Dùng mu lòng bàn tay day nhẹ từ gáy đến cổ. Thực hiện khoảng 1 - 2 phút.
Sau đó, xát gáy: Các ngón tay của hai bàn tay đan với nhau ôm vào sau gáy kéo qua kéo lại 10 lần. Tiếp đến xát vùng giữa hai xương bả vai bằng cách cúi đầu về phía trước, vắt bàn tay cùng bên ra phía sau xát từ trên xuống dưới và từ dưới lên. Bóp các cơ vùng gáy: Cúi đầu về phía trước, dùng bàn tay bóp cơ cổ từ trên xuống với lực vừa phải. Mỗi thao tác làm khoảng 10 lần.
Cuối cùng dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ véo các gân dưới nách bên đối diện và ngược lại sao cho có cảm giác tê tức truyền xuống tận ngón tay.
Trở lại bệnh viện Việt Đức, Hà Nội lần này, chị Trần Thị Cúc, 38 tuổi ở thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh đã tự mình đi được, những cơn đau không hành hạ chị như trước. Vui hơn cả, khi bác sĩ thông báo kết quả kiểm tra đĩa đệm nhân tạo chị được thay cách đây hai tháng ổn định, chị hoàn toàn có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Chị Cúc được bác sĩ kiểm tra chức năng vận động khi tái khám sau mổ.
Những đêm dài
PGS.TS.BS Nguyễn Văn Thạch, phó giám đốc bệnh viện Việt Đức, viện trưởng viện Chấn thương chỉnh hình, chủ nhiệm khoa phẫu thuật cột sống, cho biết: “Khi vào viện, bệnh nhân Trần Thị Cúc không thể đi lại, người nhà phải hỗ trợ. Thế mà lần này trở lại viện tái khám đã đi được thế này là quá tốt. Kết quả kiểm tra đĩa đệm nhân tạo cột sống được thay rất tốt, đáp ứng yêu cầu đặt ra”.
Ngồi cạnh bác sĩ, chị Cúc nở nụ cười hạnh phúc. Chị nhớ lại: nhiều năm rồi, chị không thể bước đi bình thường, thậm chí ngồi thôi lưng cũng đau. Nhiều đêm giấc ngủ chẳng ngon bởi cơn đau ập đến. Bỏ công việc nhà nước, chị quanh quẩn ở nhà. Rồi công việc nhà chị cũng không làm nổi.
“Cả nhà động viên tôi đi khám. Bác sĩ kết luận tôi bị thoát vị đĩa đệm phải phẫu thuật, nếu không sẽ ảnh hưởng nhiều đến sức khoẻ. Lúc này tôi càng hoảng hơn. Không thể chậm trễ, tôi quyết định phẫu thuật”, chị Cúc kể lại. Thế nhưng, sau ca phẫu thuật thoát vị đĩa đệm năm 2007, tình trạng đau lưng vẫn không giảm, thậm chí ngày một nặng hơn khiến chị không thể đi lại. Chị lo lắng không biết rồi đây sẽ thế nào khi mà con cái chị còn nhỏ cần sự chăm sóc của mẹ.
Giã từ cơn đau
Sau một thời gian dài chịu đựng những cơn đau hành hạ, chị Cúc được cả nhà đưa lên bệnh viện Việt Đức, Hà Nội điều trị. Thật may thời điểm này một kỹ thuật mới được triển khai tại bệnh viện Việt Đức: thay đĩa đệm nhân tạo cột sống.
Khi đến khám tại bệnh viện Việt Đức, chị được các bác sĩ chẩn đoán bị thoát vị đĩa đệm L4, L5 trái, phải mổ thay đĩa đệm nhân tạo cột sống thắt lưng, nếu để lâu có thể liệt chân trái, thậm chí rối loạn cơ tròn (sẽ không đại, tiểu tiện được). BS Thạch, người trực tiếp phẫu thuật cho biết, đây là ca đầu tiên thay đĩa đệm nhân tạo tại Việt Nam. Ca mổ được thực hiện dưới sự chuyển giao, giúp đỡ của chuyên gia Pháp, diễn ra trong 90 phút đã thành công. Bệnh nhân được mổ mở một đường nhỏ trước bụng, đảm bảo cả an toàn lẫn thẩm mỹ. Chỉ sau 2 – 3 ngày, chị Cúc đã ngồi dậy, tập đi lại. Và sau hai tháng tái khám, chị đã tự đi lại được.
Chị Cúc cho biết dù những cơn đau chưa hết hẳn nhưng đã bớt rất nhiều, sau một thời gian tập luyện những cơn đau sẽ hết hẳn. “Thế nhưng, hiện tôi có thể ngủ ngon và tự đi lại được, cũng bắt đầu làm được việc nhà”, chị vui mừng nói.
Theo Lệ Hà
Sài Gòn tiếp thị
dantri.com.vn
